Cấu trúc thường có của một bài báo khoa học
1. Tiêu đề bài báo (title): Tên bài báo với số từ trong tiêu đề bài báo do tạp chí hay kỷ yếu ấn định, thường từ 10-20 từ phản ánh nội dung của bài báo. Cùng với tiêu đề bài báo là tên tác giả, các tác giả, email, đơn vị công tác, ngày nhận bài báo và ngày chấp nhận đăng bài báo.
2. Tóm tắt (abstract): Số từ của phần này cũng được quy định, thường khoảng 100-250 từ. Tóm tắt bài báo thường là đặt vấn đề và mục tiêu, phương pháp nghiên cứu, dữ liệu dùng trong nghiên cứu, kết quả mới tìm ra và kết luận của bài báo. Phần này được trình bày thật ngắn gọn, súc tích. Cùng với phần tóm tắt là từ khóa (keywords) gồm chùng 3 đến 5 từ quan trọng, được dùng lặp nhiều lần trong bài báo.
3. Giới thiệu (introduction): Đây là phần dẫn nhập, thường nêu lý do, tầm quan trọng, động cơ dẫn xuất vấn đề nghiên cứu, và cấu trúc của bài báo -quan trọng là đặt câu hỏi nghiên cứu một cách rõ ràng trong bài báo.
4. Tổng lược nghiên cứu có trước (literature review): Phần này phải nêu các nghiên cứu trong nước và trên thế giới trước đây có liên quan mật thiết với vấn đề nghiên cứu của bài báo. Trong đó cần chỉ ra các nghiên cứu có đó đã đạt đến đâu với kết quả gì, những gì cần cần điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện về lý thuyết và thực nghiệm. Từ đó nêu ra chủ đích nghiên cứu và đóng góp mới của bài báo đối với sự phát triển khoa học.
Có khi, người ta cũng gộp mục này với mục giới thiệu nếu thấy tiện trong trình bày bài báo, hoặc nếu kết quả trong bài báo hoàn toàn mới chưa ai nghiên cứu hay công bố.
5. Phương pháp luận và dữ liệu sử dụng (methodologies and data): Nêu rõ ràng, cô đọng phương pháp luận sử dụng trong nghiên cứu. Tùy loại hình nghiên cứu, cần nêu vắn gọn những kỹ thuật mô tả, phân tích định tính và định lượng, phương pháp bố trí thực nghiệm, các tập dữ liệu trong nghiên cứu để đạt kết quả của bài báo. Phần này thể hiện các luận điểm và căn cứ để giải đáp câu hỏi nghiên cứu đã giới thiệu.
6. Kết quả và thảo luận (results and discussion): Trong phần này nêu những giải thích và bàn luận về các kết quả mới tìm được trong bài báo; nhấn mạnh những hiệu chỉnh, bổ sung, hoàn thiện hoặc chỉnh đúng các kết quả đã công bố trước đó như đã nêu ở phần giới thiệu và tổng lược các nghiên cứu có trước.
7. Kết luận (conclusion): Tổng lược kết quả và kết luận về nội dung nghiên cứu của bài báo. Trong đó, nêu bật ý nghĩa khoa học và ứng dụng của kết quả nghiên cứu trong thực tiễn, ưu nhược điểm của nghiên cứu, hoặc những khả năng đóng góp khác như giúp xây dựng chính sách, hoạch định giải pháp, định hướng cho các nghiên cứu liên quan trong tương lai.
8. Tài liệu tham khảo (references): Mục này liệt kê các tài liệu đã sử dụng và được trích dẫn trong bài báo kể cả những tài liệu kinh điển là cơ sở thiết yếu của bài báo. Hình thức trình bày các mục trích dẫn phải tuân theo quy định của từng tạp chí, kỷ yếu.
9. Lời cám ơn (acknowledgements): Phần cám ơn các cơ quan, tổ chức tài trợ, các cá nhân có đóng góp, hỗ trợ trong quá trình nghiên cứu. thực hiện bài báo; đây là phần không bắt buộc đối với tất cả các bài báo.
Khi nộp bản thảo bài báo đến tạp chí hoặc kỷ yếu tác giả cần lưu ý về yêu cầu trình bày bài báo khoa học do tạp chí hay kỷ yếu đó quy định cả về cấu trúc lẫn định dạng bài báo. Do đó cấu trúc thông thường trên đây của bài báo khoa học có thể phải thay đổi cho phù hợp.

Cấu trúc và văn phong bài báo khoa học

(Diễn giả: PGS.TS Trần Văn Lăng)

Một số lưu ý khi sử dụng tiếng Việt trong văn bản khoa học

(Diễn giả: TS. Trần Văn Tiếng)

Vui lòng chờ...